Niemcy: Samotne matki korzystające z anonimowego dawstwa nasienia zyskały właśnie prawo do alimentów

Samotne matki, które zdecydowały się na urodzenie dziecka dzięki procedurze anonimowego dawstwa nasienia, mogą ubiegać się o państwowe zaliczki alimentacyjne. Sąd w Bremie wydał bezprecedensowy wyrok, przyznając rację czterem kobietom, które od lat walczyły o dostęp do tych świadczeń rodzinnych. Decyzja ta podważa dotychczasową linię orzeczniczą niemieckich sądów i dostosowuje system socjalny do nowych realiów prawnych.

Koniec dyskryminacji dzieci z in vitro

Zaliczka alimentacyjna w Niemczech stanowi formę państwowej pomocy finansowej w sytuacjach, gdy jeden z rodziców samotnie wychowuje dziecko, a drugi nie wywiązuje się ze swoich obowiązków alimentacyjnych. Dotychczas urzędnicy odmawiali wypłaty tych środków kobietom, które skorzystały z anonimowego dawstwa nasienia, argumentując to świadomą decyzją matki o uniemożliwieniu ustalenia tożsamości ojca.

Jedna z powódek, które wygrały batalię sądową w Bremie, w wywiadzie dla lokalnych mediów ostro skrytykowała dotychczasowe procedury, porównując sytuację swojej córki do dzieci poczętych w tradycyjny sposób.

Jak można mówić o równym traktowaniu, gdy dzieci poczęte podczas imprezowej nocy otrzymują zaliczkę alimentacyjną, a moje dziecko jej nie dostaje?

— powiedziała kobieta na łamach programu „Bunten un Binnen” Radia Bremen.

Zmiana prawa otworzyła drogę do świadczeń

Dotychczasowe restrykcyjne podejście urzędów bazowało na orzeczeniu Federalnego Sądu Administracyjnego w Lipsku z 2013 roku. Wówczas sędziowie uznali, że w przypadku skorzystania z anonimowego dawstwa nasienia za granicą zaliczka alimentacyjna się nie należy, ponieważ to matka ponosi pełną odpowiedzialność za brak możliwości zidentyfikowania ojca i ewentualnego ściągnięcia od niego należności.

Od tamtego momentu sytuacja prawna w Niemczech uległa jednak diametralnej zmianie. W 2018 roku powołano do życia oficjalny, ogólnokrajowy rejestr dawców nasienia. Nowe przepisy zagwarantowały każdemu obywatelowi niezbywalne prawo do poznania tożsamości swojego biologicznego ojca po osiągnięciu odpowiedniego wieku.

Sąd administracyjny w Bremie, rozpatrując sprawy czterech kobiet, oparł się na znowelizowanym ustawodawstwie. Sędziowie uznali, że państwo nie może dłużej odmawiać wsparcia dzieciom poczętym w ten sposób, i zobowiązali władze miejskie Bremy do natychmiastowego przyznania powódkom należnych świadczeń na mocy ustawy o zaliczkach alimentacyjnych. Choć ogłoszone wyroki są jeszcze nieprawomocne, a miastu przysługuje prawo do odwołania lub skierowania sprawy bezpośrednio do Federalnego Sądu Administracyjnego, decyzja ta wyznacza zupełnie nowy kierunek w niemieckim prawie rodzinnym.

Źródło: Deutsche Welle