Marzec pod znakiem niepewności. Wojna na Bliskim Wschodzie mrozi nastroje w polskim biznesie

Miesięczny Indeks Koniunktury (MIK) w marcu 2026 roku utrzymał się poniżej poziomu neutralnego, osiągając wartość 97,9 pkt. Choć wskaźnik sugeruje stabilizację nastrojów, przedsiębiorcy zmagają się z gwałtownym wzrostem niepewności gospodarczej. Głównym powodem pogorszenia nastrojów jest niestabilna sytuacja międzynarodowa wywołana atakiem USA i Izraela na Iran, co budzi obawy o ceny energii i bezpieczeństwo łańcuchów dostaw.

Przewaga pesymizmu i bariery rozwojowe

Wyniki marcowego odczytu pokazują, że nastroje negatywne wciąż przeważają nad pozytywnymi. Spośród siedmiu głównych komponentów MIK, aż cztery znajdują się poniżej progu 100 pkt. Największym problemem pozostają inwestycje, które zaliczyły dotkliwy spadek, osiągając najniższy poziom w pierwszym kwartale br.

Aleksandra Wejt-Knyżewska, starsza analityczka z Zespołu Wsparcia Badań w PIE, wskazuje na przyczyny tej stagnacji:

Przewaga nastrojów negatywnych nad pozytywnymi utrzymuje się drugi miesiąc z rzędu, ale w marcu nastroje pogorszyły się tylko nieznacznie. W obszarach sprzedaży i nowych zamówień nadal dominują negatywne odczyty, jednak zmniejszenie odsetka firm raportujących spadki wartości sprzedaży i liczby nowych zamówień może sugerować stopniową stabilizację popytu. Wyraźnie słabszym komponentem pozostają inwestycje – niski udział inwestujących przedsiębiorstw wskazuje na utrzymującą się ostrożność w podejmowaniu decyzji rozwojowych oraz ograniczoną skłonność do zwiększania potencjału wytwórczego.

Bliski Wschód uderza w polskie firmy

Najbardziej alarmującym sygnałem w marcu jest skokowy wzrost uciążliwości barier pozapłacowych. Niepewność sytuacji gospodarczej stała się problemem dla niemal 2/3 badanych przedsiębiorstw, rosnąc o 8 pkt proc. w skali miesiąca. Jest to bezpośredni skutek eskalacji militarnej na linii USA–Iran.

Analityczka PIE podkreśla bezpośredni związek geopolityki z nastrojami:

Na wyniki marcowego odczytu MIK wpływa także wzrost niepewności gospodarczej związany z niestabilną sytuacją międzynarodową. Realizacja badania po ataku USA i Izraela na Iran znalazła odzwierciedlenie we wzroście udziału firm wskazujących niepewność jako istotną barierę działalności. Potencjalna eskalacja napięć na Bliskim Wschodzie może przełożyć się na bardziej dynamiczną zmienność cen surowców energetycznych, zakłócenia logistyczne oraz wzrost kosztów transportu, co w warunkach już ograniczonej aktywności inwestycyjnej zwiększa skłonność przedsiębiorstw do przyjmowania zachowawczych strategii operacyjnych.

Wynagrodzenia rosną przy spadającej płynności

Mimo ogólnego pesymizmu, komponenty dotyczące rynku pracy pozostają na poziomach dodatnich. Wskaźnik wynagrodzeń wzrósł do poziomu 115,4 pkt., co oznacza, że co dziesiąta firma planuje w najbliższym czasie podwyżki. Sytuację tę utrudnia jednak malejąca płynność finansowa – wskaźnik ten spada już czwarty miesiąc z rzędu, osiągając w marcu 105,2 pkt.

Nadal najpoważniejszą barierą dla 68 proc. firm pozostają koszty pracownicze. Choć połowa przedsiębiorstw deklaruje posiadanie środków na prowadzenie działalności przez okres dłuższy niż trzy miesiące, postępująca erozja płynności w połączeniu z rosnącymi cenami energii (na które wskazuje 54 proc. badanych) może wkrótce wymusić rewizję planów zatrudnieniowych.

Źródło: Komunikat prasowy Polskiego Instytutu Ekonomicznego, 11 marca 2026 r.