Koszyk emeryta coraz droższy. Trzynasta emerytura ratuje domowe budżety seniorów

Wiosna przyniosła kres kilkumiesięcznej stabilizacji cen w sklepach detalicznych. W kwietniu 2026 roku wartość podstawowych sprawunków jednoosobowego gospodarstwa senioralnego wzrosła o ponad 5 proc. w ujęciu rocznym. Choć codzienne zakupy pochłaniają coraz większe kwoty, to obciążenie portfeli najstarszych konsumentów gwałtownie spadło. Kluczowy okazał się tu efekt wypłaty trzynastej emerytury, która czasowo podwoiła dochody seniorów i zneutralizowała drożyznę.

Drożyzna na paragonach – inflacja osobista seniora mocno w górę

Z najnowszego raportu „Indeks Miesięcznych Zakupów” wynika, że miesięczny koszt utrzymania emeryta (w zakresie produktów FMCG i podstawowej higieny) wyniósł w kwietniu 521,40 zł. Oznacza to, że na codzienne wyżywienie i czystość senior musi przeznaczyć średnio 17,38 zł dziennie.

Wartość koszyka zakupowego wzrosła o 5,70 zł w stosunku do marca, natomiast w porównaniu z kwietniem 2025 roku rachunki są wyższe aż o 26,20 zł. Przekłada się to na inflację osobistą tej grupy na poziomie 5,29% r/r – wskaźnik ten wyraźnie przewyższa oficjalny odczyt inflacji konsumenckiej podawany przez GUS (3,2% r/r). Seniorzy odczuwają podwyżki silniej, ponieważ ze względu na ograniczone potrzeby nie mogą korzystać z promocji wielopakowych i są zmuszeni kupować towary w droższych, mniejszych gramaturach.

Trzynastka przywraca godność i stabilizację

Mimo nominalnego wzrostu cen, wskaźniki obciążenia domowego budżetu emerytów uległy w kwietniu spektakularnej poprawie. Wszystko za sprawą dodatkowego transferu socjalnego ze strony państwa.

W marcu 2026 roku, przy standardowym świadczeniu, zakup podstawowych dóbr pochłaniał aż 30,16% budżetu emeryta. W kwietniu, po doliczeniu do minimalnej emerytury „trzynastki”, wskaźnik ten spadł do poziomu 15,55%. Dla porównania, w tym samym okresie obciążenie budżetu singla wynosiło 21,36%, a czteroosobowej rodziny – 23,49%. Dane te potwierdzają, że regularna waloryzacja i dodatki kapitałowe skutecznie chronią siłę nabywczą najstarszych Polaków.

Michał Tomaszkiewicz, współautor raportu z portalu PolskieRadio24.pl, w ten sposób komentuje sytuację materialną tej grupy społecznej:

Kwiecień pokazał w praktyce, w jaki sposób wypłata 13. emerytury wpływa na poczucie stabilizacji finansowej seniorów. Podwojenie przychodu sprawiło, że obciążenie portfela wydatkami na żywność i higienę spadło do poziomu 15,55%, co pozwala na znacznie większą swobodę w gospodarowaniu pozostałymi środkami. Można też stwierdzić, że tego typu świadczenia przywracają seniorom poczucie godności i bezpieczeństwa, którego brakuje im w pozostałych miesiącach roku.

Wielkanocne anomalie cenowe

Kwietniowe wydatki zostały dodatkowo ukształtowane przez przygotowania do Świąt Wielkanocnych. Tradycyjne porządki oraz organizacja świątecznego stołu oznaczały dla seniorów jednorazowy wydatek rzędu 140–210 zł (w tym 40–60 zł na chemię gospodarczą i 100–150 zł na produkty spożywcze, takie jak jaja, wędliny czy składniki na barszcz).

Wzmożony popyt przedświąteczny wywołał skrajne anomalie cenowe w sklepach:

— mleczko do czyszczenia podrożało w ciągu zaledwie jednego miesiąca o 87% (wzrost o 16% r/r),

— ceny płatków kukurydzianych skoczyły o 50% m/m,

— śliwki podrożały o 46% m/m,

— pomidory zanotowały wzrost o 27% w skali roku.

Z drugiej strony, odnotowano zauważalne spadki cen produktów nieprzetworzonych. Liderem tańszego koszyka stała sie kapusta (spadek o 35% r/r) oraz masło (taniej o 31% r/r). Mniej niż przed rokiem kosztowały także mleko i pomarańcze. W ujęciu miesięcznym zaczęły działać trendy sezonowe – truskawki staniały o 20%, a drogerie obniżyły ceny żeli do mycia twarzy średnio o 30%.