Koks, broń i żyto. W tych towarach polski eksport ma najsilniejsze przewagi nad resztą UE

Polski eksport ma silne przewagi komparatywne w 34 rodzajach towarów, które w latach 2022-2025 odpowiadały za ponad 695 mld zł, czyli około 11 proc. całego polskiego eksportu w tym okresie – wynika z analizy Polskiego Instytutu Ekonomicznego opublikowanej w „Tygodniku Gospodarczym PIE”. W grupie tej znalazły się towary bardzo różnej natury – od AGD i mebli, przez produkty rolne, po artykuły przemysłu lekkiego. Najwyższe wartości wskaźnika notują jednak nie kategorie największe wolumenowo, lecz wąska grupa surowców i towarów niszowych.

Jak mierzono przewagi eksportowe

Do identyfikacji przewag eksportowych analitycy PIE wykorzystali wskaźnik RCA, czyli ujawnionej przewagi komparatywnej, za lata 2022-2025. Analiza objęła około 1200 towarów w podziale na 4-cyfrowe kody HS, czyli międzynarodowego systemu klasyfikacji towarów w handlu zagranicznym. Za wyznacznik silnej specjalizacji eksportowej przyjęto towary, dla których wartość RCA przekracza 4.

Wskaźnik ten pokazuje, na ile dany towar jest ważniejszy w polskim eksporcie niż w eksporcie Unii Europejskiej jako całości – im wyższa wartość, tym silniejsza specjalizacja Polski w danym towarze.

— wyjaśnia Michał Kowalski, autor analizy z Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

Surowce węglopochodne i broń na czele zestawienia

Najwyższe wskaźniki uzyskały koks i półkoks z węgla (11,69), broń wojskowa (10,95), żyto (8,70) oraz smoła destylowana z węgla (8,42). Dalsze pozycje zajęły między innymi maszynki do golenia, bawełna, gryka, pralki, świece oraz cygara.

Ciekawie wygląda też lista produktów, które w badanym okresie najszybciej budowały swoją pozycję. Wśród towarów o największym wzroście współczynnika RCA w latach 2022-2025 znalazły się drut kolczasty (z 1,06 do 7,23), drony (z 1,39 do 5,88) oraz podwozia (z 2,36 do 4,91) – a więc w dużej mierze produkty, na które popyt napędzają zmiany geopolityczne i rosnące wydatki na bezpieczeństwo.

Specjalizacja rozproszona po dziewięciu branżach

Z analizy wynika, że trzydzieści cztery rodzaje towarów z RCA powyżej 4 nie należą do jednej branży, lecz rozkładają się na dziewięć różnych – od surowców węglopochodnych, przez przemysł obronny i drony, po meblarstwo, AGD i przetwórstwo rolne.

Liczba grup towarów o wysokim RCA oraz ich udział w polskim eksporcie sugerują, że polska specjalizacja eksportowa nie jest skoncentrowana w jednym wyraźnym klastrze produkcji, lecz rozproszona po wielu różnych branżach.

— wskazuje analityk.

Zestawienie pokazuje przy tym, że obecna struktura eksportu jest sumą kolejnych faz rozwoju polskiej gospodarki – a nie efektem jednej, świadomie wybranej specjalizacji.

Polska potrafi zachowywać przewagi eksportowe z różnych etapów swojego rozwoju oraz dodawać nowe: od rolnictwa i uprzemysłowienia z lat 90., przez duże AGD i elektronikę użytkową, przemysł meblowy i obronny, po produkty, z których produkcji zrezygnowały już pozostałe kraje UE.

— podsumowuje ekspert PIE.

Źródło: Tygodnik Gospodarczy PIE