Europejska ofensywa zbrojeniowa przyśpiesza. Trwają prace nad „wojskowym Schengen”

Unia Europejska przechodzi historyczną transformację w obszarze obronności, odchodząc od rozproszonych działań na rzecz wspólnego finansowania i mobilności militarnej. Dzięki uruchomieniu potężnych instrumentów finansowych, takich jak SAFE czy EDIP, oraz planom utworzenia „wojskowego Schengen”, Wspólnota dąży do uzyskania realnej autonomii strategicznej. Polska wyrasta na głównego beneficjenta tych zmian, zabezpieczając miliardy euro na modernizację krajowego przemysłu.

Miliardy na zbrojenia

Kluczowym filarem nowych unijnych zdolności jest Instrument na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy (SAFE). Program ten opiera się na unijnej zdolności pożyczkowej i emisji obligacji, co pozwala na udostępnienie państwom członkowskim łącznie 150 mld euro. Polska zajmuje w tym systemie pozycję lidera, ponieważ Rada UE zatwierdziła dla Warszawy kwotę 43 mld euro. Zgodnie z założeniami rządu, aż 80 proc. tych środków ma zostać zainwestowanych bezpośrednio w polskie firmy i myśl techniczną, co może wesprzeć nawet 12 tys. przedsiębiorstw współpracujących z sektorem zbrojeniowym.

Europa zdecydowała się zainwestować ogromne pieniądze w bezpieczeństwo. Po drugie, powołała komisarza do spraw obrony. Po trzecie, uruchomiła trzy programy: Military Mobility, EDIP i SAFE. Ten ostatni jest najszerzej komentowany, ponieważ w grę wchodzą ogromne pieniądze. To jest pożyczka na 45 lat i 19 krajów już z niej skorzystało.

— mówi agencji Newseria Dariusz Joński, poseł do Parlamentu Europejskiego z Koalicji Obywatelskiej. Finalna umowa z Komisją Europejską ma zostać podpisana 8 maja br., co umożliwi napływ pierwszych środków jeszcze w tym miesiącu.

Wojskowe Schengen

Równolegle do inwestycji finansowych, UE pracuje nad usunięciem barier fizycznych i administracyjnych w przemieszczaniu wojsk. Obecnie mobilność militarna w Europie boryka się z ogromnymi opóźnieniami, ponieważ ciężki sprzęt potrafi czekać na granicach nawet 30 dni z powodów formalnych. Rozwiązaniem ma być tzw. wojskowe Schengen, którego regulacje Parlament Europejski ma przegłosować w lipcu.

Projekt zakłada radykalne uproszczenie procedur poprzez wprowadzenie jednego punktu kontaktowego dla zezwoleń transgranicznych oraz wyznaczenie konkretnych szlaków lądowych, morskich i lotniczych przystosowanych do transportu ciężkiego sprzętu. Realizacja tych założeń wymaga również zwiększenia inwestycji w nośność dróg i mostów wzdłuż kluczowych osi transportowych UE, aby dostosować je do wymogów logistyki wojskowej.

Tak jak we wspólnym obszarze Schengen możemy przejeżdżać samochodem bez okazywania paszportu z Polski aż do Portugalii, tak w razie zagrożenia również ciężki sprzęt za zgodą rządów będzie mógł być szybko przerzucany.

— podkreśla Dariusz Joński na łamach Newserii.

Impuls dla przemysłu i nowa rola Komisji

Unia Europejska nie ogranicza się tylko do zakupów, ale stawia na rozwój własnego zaplecza technicznego. Program EDIP, czyli Europejski Program Przemysłu Obronnego z budżetem 1,5 mld euro, ma wspierać gotowość obronną i innowacje w latach 2025–2027. Zmiana podejścia jest wymuszona nową sytuacją geopolityczną oraz sygnałami płynącymi z USA, które sugerują konieczność przejęcia przez Europę większej odpowiedzialności za własne bezpieczeństwo.

Inwestycje te mają przynieść Polsce nie tylko nowoczesny sprzęt, ale przede wszystkim rozwój technologii, nowe miejsca pracy oraz unikalne know-how. Choć zakupy wewnątrzunijne bywają przedmiotem dyskusji za oceanem, analizy wskazują, że dla stabilności Starego Kontynentu kluczowe jest budowanie łańcuchów dostaw niezależnych od zewnętrznych partnerów i wzmacnianie krajowych inżynierów.