EBC wstrzyma podwyżki w lipcu? Eksperci mówią jasno, co to znaczy dla oszczędzających

W czwartek 23 lipca Europejski Bank Centralny ogłosi kolejną decyzję o stopach procentowych. Po czerwcowej podwyżce, która podniosła kluczową stopę depozytową do 2,25 procent, analitycy niemal jednogłośnie spodziewają się przerwy. Ale czy to dobra czy zła wiadomość dla Twoich oszczędności, i co to ma wspólnego z Polską?

Najważniejsze:

• EBC ogłosi decyzję w czwartek 23 lipca o godzinie 14:15, po czerwcowej podwyżce o 0,25 punktu procentowego, która podniosła stopę depozytową do 2,25 procent.
• Eksperci z Pimco i Generali Investments spodziewają się przerwy w lipcu, inflacja okazała się słabsza niż zakładano, a presja płacowa wyhamowała.
• Kolejna podwyżka jest możliwa we wrześniu, gdy EBC opublikuje nowe projekcje gospodarcze, szczególnie jeśli wzrosną ceny energii lub eskaluje konflikt na Bliskim Wschodzie.
• Banki komercyjne nie przekładają decyzji EBC na oprocentowanie depozytów automatycznie ani równomiernie, konkurencja między instytucjami liczy się tu niemal tak samo jak polityka banku centralnego.
• Polska jest poza strefą euro, ale decyzje EBC pośrednio wpływają na kurs złotego, ceny importu i warunki dla Polaków oszczędzających w euro.

Przerwa w lipcu, eksperci zgodni, ale ostrożni

Decyzja EBC zostanie ogłoszona w czwartek o godzinie 14:15. Tym razem nie ma wśród analityków większych rozbieżności co do oczekiwanego ruchu, a właściwie jego braku. Konstantin Veit, zarządzający portfelem w firmie inwestycyjnej Pimco, stwierdza wprost: „Po podwyżce o 25 punktów bazowych w czerwcu spodziewamy się, że EBC utrzyma stopę depozytową na poziomie 2,25 procent bez zmian.” Za taką decyzją przemawiają trzy czynniki: inflacja okazała się słabsza niż prognozowano, wzrost płac wpisuje się w cel inflacyjny, a koniunktura gospodarcza pozostaje wyhamowana. Veit zwraca uwagę, że nowe projekcje makroekonomiczne EBC zostaną opublikowane dopiero we wrześniu, do tego czasu Rada Prezesów prawdopodobnie będzie zbierać dane, zamiast wiązać się z konkretną ścieżką stóp.

Czytaj także: Inflacja w strefie euro w dół, ale problem nie znikł. EBC rozważa pauzę w stopach procentowych

Podobną ocenę formułuje Martin Wolburg z Generali Investments. Jego zdaniem najnowsze dane inflacyjne oraz chwilowe uspokojenie cen energii zmniejszyły presję na działanie. Perspektywy inflacyjne wyglądają korzystniej niż zakładały jeszcze czerwcowe projekcje banku.

Czytaj także: AI przeskanowała każde słowo bankierów EBC. Wnioski: podwyżki stóp w strefie euro coraz bliżej

Mimo tej zbieżności Veit zastrzega, że „niepewność pozostaje wysoka”. To nie jest pusta formuła: ceny energii i konflikt na Bliskim Wschodzie, w szczególności ryzyko dalszej eskalacji z udziałem Iranu i wynikający z niej wzrost cen ropy oraz gazu, mogłyby szybko zmienić obraz inflacji i zmusić EBC do działania szybciej, niż dziś zakładają rynki.

Co może przynieść wrzesień?

Przerwa w lipcu niekoniecznie oznacza koniec cyklu podwyżek. Veit zakłada, że do końca roku dojdzie jeszcze do jednej, ostatniej podwyżki, właśnie we wrześniu, gdy EBC będzie dysponował nowymi projekcjami. Obniżkę wcześniejszych podwyżek w przyszłym roku uważa za mało prawdopodobną. Wolburg dostrzega podobne ryzyko: jeśli eskalacja geopolityczna przełoży się na ceny surowców energetycznych, EBC może ponownie sięgnąć po narzędzie podwyżki stopy depozytowej.

Czytaj także: Stopy procentowe: jak decyzje banków centralnych wpływają na Twój kredyt, lokatę i ceny w sklepie

Odmienną prognozę formułuje David Kohl, główny ekonomista Julius Bär. Zakłada on, że stopa referencyjna EBC pozostanie niezmieniona do końca 2026 roku, a także przez cały 2027 rok, bez żadnej dodatkowej podwyżki. To wyraźna mniejszość wśród komentatorów, ale sygnał, że rynek nie jest monolitem.

Co to oznacza dla Twoich oszczędności, i dlaczego bank nie musi od razu reagować

Dla posiadaczy depozytów w euro stabilne lub rosnące stopy EBC to zasadniczo dobra wiadomość. Banki komercyjne mogą przenosić wyższe oprocentowanie na konta oszczędnościowe i lokaty terminowe. Słowo klucz to „mogą”, bo nie robią tego automatycznie, nie wszystkie i nie w tym samym tempie.

Jasmin Ehlert z platformy Raisin spodziewa się w tym roku powolnego trendu wzrostowego oprocentowania depozytów i wskazuje, że obok oczekiwań wobec EBC to właśnie konkurencja między bankami napędza oferty. Szczególnie konta z dostępem na żądanie oraz lokaty o krótszych terminach mogą zyskać nieco lepsze warunki.

Warto wiedzieć, że mechanizm transmisji decyzji EBC do klienta indywidualnego jest wieloetapowy. EBC ustala stopę depozytową, po której banki parkują nadwyżki w banku centralnym. Dopiero potem instytucje komercyjne decydują, ile z tej zmiany „oddają” klientom. W praktyce banki szybciej podnoszą oprocentowanie kredytów niż depozytów, a tempo reakcji zależy silnie od poziomu konkurencji na danym rynku lokalnym.

Strategia drabinki, jak nie zamrozić oszczędności na złym poziomie

Osoby, które nie chcą wiązać całego kapitału z dzisiejszym oprocentowaniem, mają do dyspozycji praktyczne narzędzie: tak zwaną drabinkę depozytową. Ehlert poleca podział środków między lokaty o różnych terminach, na przykład jednoroczne, dwuletnie i trzyletnie. Regularnie zwalnia się wtedy część kapitału. Jak tłumaczy ekspertka: „Jeśli w międzyczasie stopy dalej wzrosną, ten kapitał można reinwestować na korzystniejszych warunkach.” Dzięki temu część oszczędności korzysta z obecnego oprocentowania, a część pozostaje elastyczna na przyszłe zmiany.

Kredyty hipoteczne: decyzja EBC to tylko jeden z elementów

Osoby planujące kredyt na mieszkanie powinny wiedzieć, że stopa depozytowa EBC wpływa na oprocentowanie hipotek tylko pośrednio. Banki kalkulują ceny kredytów przede wszystkim na podstawie rentowności długoterminowych obligacji, oczekiwań inflacyjnych i prognozowanego kursu polityki pieniężnej, nie bieżącej stopy depozytowej. Przerwa w podwyżkach w lipcu nie oznacza więc automatycznie tańszych kredytów. Kluczowe będą sygnały, jakie na wrzesień i kolejne posiedzenia wyśle prezes EBC Christine Lagarde. Carsten Brzeski, główny ekonomista ING, prognozuje na razie niewielkie zmiany, zarówno w krótkim, jak i długim terminie warunki kredytowe mają pozostać zbliżone do dzisiejszych.

Polska poza strefą euro, ale decyzja EBC i tak ma znaczenie

Polska nie należy do strefy euro, więc to Rada Polityki Pieniężnej decyduje o oprocentowaniu złotowych lokat i kredytów. Decyzja EBC nie przekłada się więc bezpośrednio na Twoje konto w polskim banku. Mimo to warto ją śledzić z kilku powodów.

Po pierwsze, jeśli trzymasz oszczędności w euro, na rachunku walutowym, w banku zagranicznym lub w funduszu denominowanym w tej walucie, stopy EBC mają dla Ciebie bezpośrednie znaczenie. Po drugie, kierunek polityki EBC wpływa na kurs euro do złotego: silniejsze euro oznacza droższe wakacje za granicą i wyższe ceny importowanych towarów w Polsce. Po trzecie, polityka EBC jest jednym z punktów odniesienia dla RPP przy ocenie globalnego otoczenia monetarnego, pośrednia inspiracja, a nie bezpośredni mechanizm.

Mieć świadomość różnicy kontekstu: strefa euro zmaga się z inflacją napędzaną w dużej mierze przez ceny energii i efekty uboczne wojen handlowych, podczas gdy RPP operuje w odmiennym otoczeniu inflacyjnym i koniunkturalnym. Decyzje obu banków centralnych mogą więc przez jakiś czas zmierzać w różnych kierunkach.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy EBC ogłosi decyzję o stopach procentowych?

Decyzja zostanie ogłoszona w czwartek 23 lipca o godzinie 14:15.

Czym różni się stopa depozytowa EBC od stawki EURIBOR?

Stopa depozytowa to oprocentowanie, po którym banki komercyjne parkują nadwyżki w EBC, to narzędzie polityki pieniężnej banku centralnego. EURIBOR to natomiast stawka referencyjna, po której banki pożyczają sobie pieniądze na rynku międzybankowym. Choć obie są ze sobą powiązane, EURIBOR reaguje też na oczekiwania co do przyszłych decyzji EBC i na ogólny poziom płynności w systemie. To EURIBOR, a nie stopa depozytowa, jest bazą dla większości kredytów hipotecznych o zmiennym oprocentowaniu w strefie euro.

Ile czasu zajmuje bankom przekazanie podwyżki stóp klientom?

Nie ma tu jednej reguły. Badania rynku europejskiego wskazują, że banki szybciej przenoszą podwyżki na oprocentowanie kredytów niż depozytów. W przypadku lokat tempo reakcji zależy silnie od konkurencji: tam, gdzie banki intensywnie walczą o klientów, oprocentowanie depozytów rośnie szybciej. Ekspertka platformy Raisin zwraca uwagę, że właśnie ta konkurencja, a nie sama decyzja EBC, jest często głównym motorem poprawy ofert dla oszczędzających.

Czy warto teraz zakładać długoterminową lokatę?

To zależy od indywidualnej sytuacji. Jeśli zależy Ci na elastyczności wobec ewentualnych przyszłych podwyżek, rozważ strategię drabinki depozytowej, podział kapitału między lokaty o różnych terminach, np. rocznej, dwuletniej i trzyletniej. Pozwala to regularnie odblokowywać część środków i reinwestować je na nowych warunkach, bez zamrażania całości oszczędności.

Czy decyzja EBC wpłynie na ceny kredytów hipotecznych w Polsce?

Nie bezpośrednio. Złotowe kredyty hipoteczne w Polsce są wyceniane na podstawie stawki WIBOR i decyzji RPP, a nie EBC. Pośredni wpływ może wystąpić przez kurs walutowy i globalne nastroje na rynkach obligacji, ale to zależność odległa i trudna do precyzyjnego oszacowania.

Fot. Masood Aslami / Pexels