Blisko 2 na 3 firmy w Polsce zapewniają elastyczne sposoby organizacji pracy

Z badań przeprowadzonych przez Polski Instytut Ekonomiczny (PIE) w grudniu 2024 roku wynika, że 64 proc. polskich firm oferowało swoim pracownikom elastyczne formy organizacji pracy – podaje Anna Szymańska, autorka analizy opublikowanej w Tygodniku Gospodarczym PIE. Najczęściej stosowanym rozwiązaniem były ruchome godziny pracy, które w 2024 roku zapewniało 45 proc. badanych przedsiębiorstw. To wzrost o 3 punkty procentowe w porównaniu z rokiem 2023, kiedy odsetek ten wynosił 42 proc.

Ruchome godziny pracy szczególnie upodobały sobie duże przedsiębiorstwa, gdzie takie rozwiązanie oferowało 66 proc. firm. Wysoki odsetek odnotowano także w branżach takich jak administrowanie i działalność wspierająca (62 proc.), działalność profesjonalna, naukowa i techniczna (59 proc.) oraz informacja i komunikacja (59 proc.). Elastyczność w organizacji czasu pracy staje się standardem w tych sektorach, odpowiadając na potrzeby zarówno pracowników, jak i pracodawców.

Praca w niepełnym wymiarze godzin

Nieco rzadziej firmy umożliwiały pracę w niepełnym wymiarze godzin – taką możliwość oferowało 39 proc. przedsiębiorstw, co oznacza spadek o 2 punkty procentowe w porównaniu z 2023 rokiem (41 proc.). Najczęściej na takie rozwiązanie decydowały się duże (41 proc.) i średnie (39 proc.) firmy.

Wysoki odsetek firm oferujących niepełny etat odnotowano w sektorach zakwaterowania i gastronomii oraz kultury, rozrywki i rekreacji – w obu przypadkach po 52 proc. To pokazuje, że w tych branżach elastyczność w wymiarze godzin jest szczególnie ceniona.

Praca zdalna i czterodniowy tydzień pracy

Praca zdalna lub hybrydowa była dostępna w 31 proc. firm, co stanowi niewielki spadek w porównaniu z 33 proc. w 2023 roku – wskazuje Anna Szymańska. Rozwiązanie to cieszyło się największą popularnością wśród dużych przedsiębiorstw (48 proc.) oraz w branżach takich jak informacja i komunikacja, działalność profesjonalna, naukowa i techniczna oraz administrowanie i działalność wspierająca.

Czterodniowy tydzień pracy pozostaje w Polsce rozwiązaniem marginalnym. Jak wynika z badań PIE, zarówno w 2023, jak i 2024 roku wprowadziło go zaledwie 1 proc. badanych firm. To świadczy o ostrożnym podejściu polskich pracodawców do tego modelu, mimo jego rosnącej popularności w innych krajach.

Długie godziny pracy w Polsce

Mimo stopniowego wzrostu elastyczności w organizacji pracy, Polacy pozostają jedną z najdłużej pracujących nacji w Unii Europejskiej. Według danych przytoczonych przez Annę Szymańską, w 2024 roku średni tygodniowy czas pracy w Polsce wynosił 38,9 godziny, czyli niemal 3 godziny więcej niż średnia unijna. Dłużej pracowali tylko Grecy (39,8 godz.) i Bułgarzy (39,0 godz.), podczas gdy najkrócej – Holendrzy (32,1 godz.), Duńczycy, Niemcy i Austriacy (po 33,9 godz.).

W porównaniu z 2016 rokiem, kiedy Polacy pracowali średnio 40 godzin tygodniowo, czas pracy skrócił się o ponad godzinę. Jednak Polska wciąż pozostaje w czołówce krajów o najdłuższym czasie pracy. Duże różnice między krajami wynikają z większego udziału pracowników na niepełnym etacie w krajach o krótszym czasie pracy.

Równowaga między pracą a życiem prywatnym

Pod względem równowagi między pracą a życiem prywatnym Polska wypada gorzej niż większość krajów UE. Jak wskazuje Anna Szymańska, w rankingu OECD Better Life Index w kategorii work-life balance słabsze wyniki osiągnęły jedynie Austria i Irlandia. Najlepiej w tej kategorii radzą sobie Włosi, Duńczycy, Hiszpanie i Holendrzy, którzy skuteczniej łączą obowiązki zawodowe z życiem prywatnym.

Rosnąca popularność elastycznych form zatrudnienia to krok w dobrym kierunku, jednak Polska wciąż stoi przed wyzwaniem poprawy równowagi między życiem zawodowym a prywatnym. Jak podkreśla Anna Szymańska, dalsze rozwijanie rozwiązań wspierających pracowników jest kluczowe, aby sprostać oczekiwaniom współczesnego rynku pracy i poprawić jakość życia Polaków.

Źródło: Tygodnik Gospodarczy Polski Instytut Ekonomiczny.