Antoni Kowalski – pierwszy Polak w Crucible i na World Snooker Tour

Antoni Kowalski urodził się 9 lutego 2004 roku, co oznacza, że w chwili zdobycia zawodowej karty na World Snooker Tour miał zaledwie 20 lat. Przed nim żaden Polak nie grał w głównym cyklu zawodowym snookera. Zero. Kowalski nie poprawił wyniku poprzednika, on stworzył tę historię od zera, wychodząc z Zielonej Góry do Sheffield i Crucible.

Najważniejsze:

• Kowalski to pierwszy Polak, który zakwalifikował się do głównej drabinki mistrzostw świata w Crucible, przed nim żaden polski snookerzysta nie osiągnął tego na zawodowym Tourze
• W kwietniu 2026 roku jako pierwszy Polak zakwalifikował się do głównej drabinki mistrzostw świata w Crucible, pokonując po drodze trzech rywali w kwalifikacjach
• Kartę wywalczył przez Q School, otwarty cykl kwalifikacyjny, przez który przechodzi zaledwie garstka zawodników rocznie
• Zanim trafił na Tour, trzykrotnie zostawał mistrzem Polski i wygrał młodzieżowe mistrzostwa świata do lat 16
• W pierwszej rundzie Crucible przegrał z Markiem Williamsem 4–10

Zielona Góra na snookerowej mapie świata

Snooker to dyscyplina, w której dominują Anglicy, Szkoci, Walijczycy i Chińczycy. Polska nie miała wcześniej zawodnika, który dotarłby do głównej drabinki mistrzostw świata w Crucible, aż do sezonu 2024–25. Kowalski pochodzi z Zielonej Góry i to stamtąd trafił najpierw na juniorskie areny, potem do Q School, a wreszcie na zawodowy Tour. Jego rywale krajowi, jak Mateusz Baranowski, którego pokonał w finale mistrzostw Polski, pozostają na razie poza zawodowym cyklem. Kowalski nie ma więc w Polsce snookerowej konkurencji na porównywalnym poziomie.

Pierwsze tytuły: mistrzostwo świata juniorów i trzy tytuły krajowe

W 2019 roku Kowalski wygrał World Open Under-16 Snooker Championships, pokonując w finale Węgra Bulcsú Révésza, jako pierwszy Polak w historii tego turnieju. Trzy lata później, w 2022 roku, dotarł do finałów kategorii do lat 18 i do lat 21 na mistrzostwach świata IBSF, w obu przypadkach przegrywając z Liamem Daviesem.

Warto zatrzymać się przy Daviesie, bo to nazwisko pojawia się w karierze Kowalskiego trzykrotnie, w 2022 roku (dwa finały juniorskie) i w 2024 roku (finał mistrzostw Europy do lat 21 EBSA). Nie jest to przypadkowy rywal: Davies to jeden z czołowych europejskich juniorów tamtego okresu, a trzy porażki z jednym zawodnikiem pokazują, na jakim poziomie Kowalski rywalizował, i że nie zawsze wygrywał, choć regularnie docierał do finałów.

Na krajowym podwórku Kowalski nie miał sobie równych. Tytuł mistrza Polski zdobył trzykrotnie: w 2021 roku, a następnie w 2023 i 2024 roku, w 2023 i 2024 roku pokonując w finale Baranowskiego (przeciwnik w finale w 2021 roku nie jest potwierdzony).

Q School, co to jest i jak trudno przez nią przejść

Q School to otwarty cykl kwalifikacyjny organizowany przez World Snooker, który odbywa się raz w roku i daje zawodnikom spoza Tour szansę na zdobycie zawodowej karty. Składa się z kilku osobnych turniejów, wydarzeń, w których każdy może wziąć udział, płacąc wpisowe. Kart do rozdania jest bardzo niewiele; zdecydowana większość uczestników odpada bez żadnej gwarancji powrotu. Karta zdobyta w Q School daje prawo gry w rankingowych turniejach World Snooker Tour przez dwa lata.

Kowalski przystąpił do Q School w maju 2024 roku. W drugim turnieju cyklu wygrał z Jedem Mannem i byłym zawodowcem Jamesem Cahillem, a w decydującej rundzie pokonał Anglika Simona Blackwella, zapewniając sobie dwuletnią kartę od sezonu 2024–25. To jeden awans na całe wydarzenie, bez drugiej szansy w tej samej edycji.

Pierwszy sezon wśród zawodowców: remis z finalistą mistrzostw świata i awanse w rankingowych turniejach

Kowalski zaczął grać na Tourze w czerwcu 2024 roku podczas Championship League w Leicester. Już w fazie grupowej zremisował z Jakiem Jonesem, finalistą mistrzostw świata z tego samego roku. To był sygnał, że Polak nie przyjeżdża na Tour tylko po to, żeby uzupełniać drabinki.

W kolejnych miesiącach Kowalski zaliczał kolejne rundy w turniejach rankingowych:

• dotarł do trzeciej rundy Saudi Arabia Snooker Masters po wygranej 4–0 z He Guoqiangiem
• pokonał Hammada Miaha na Northern Ireland Open we wrześniu 2024 roku
• w grudniu 2024 roku dotarł do ostatnich 16 w turnieju Snooker Shoot Out
• w tym samym miesiącu wygrał 5–0 z Martinem O’Donnellem i dotarł do ostatnich 64 na German Masters 2025
• dotarł też do ostatnich 64 na World Open 2025

To solida, choć nie spektakularna, debiutancka kampania, bez głębokiego przebiegu w dużych turniejach, ale z regularnymi wygranymi, które pokazują, że Polak potrafi funkcjonować na zawodowym poziomie.

Historyczny awans do Crucible: jak do niego doszło

Crucible Theatre w Sheffield to arena, na której od dekad rozgrywane są mistrzostwa świata w snookerze. To jedna z najbardziej kultowych aren sportowych na takim poziomie prestiżu. Do głównej drabinki turnieju trafia określona liczba zawodników z rankingu oraz zawodnicy, którzy przebrnęli przez wielorundowe kwalifikacje. W praktyce oznacza to, że każdego roku dziesiątki zawodników walczą o zaledwie kilkanaście wolnych miejsc.

W sezonie 2025–26 Kowalski zaczął od Championship League, gdzie w fazie grupowej grał ze Stuartem Binghamem, Hatemem Yassinem i Halimem Hussainem, kończąc na drugim miejscu z dwoma zwycięstwami, za Binghamem.

Przełom przyszedł w kwietniu 2026 roku, podczas kwalifikacji do mistrzostw świata. Kowalski wygrał z Connorem Benzeyem 10–1, następnie pokonał Joe’a O’Connora 10–8, a w decydującej rundzie zmierzył się z Jamiem Jonesem. Wynik 10–8 dla Kowalskiego miał podwójne znaczenie: porażka oznaczałaby automatyczny spadek z World Snooker Tour, zwycięstwo, utrzymanie karty i historyczny awans do Crucible. Polak wygrał.

W pierwszej rundzie mistrzostw świata Kowalski trafił na Marka Williamsa i przegrał 4–10. Williams to były mistrz świata i jeden z najdoświadczeniejszych zawodników na Tourze, wynik nie jest zaskoczeniem. Ale samo pojawienie się Polaka w tym meczu, w tym miejscu, już jest historyczne.

Co ten awans oznacza, konkretnie

Przed Kowalskim żaden Polak nie grał na World Snooker Tour. Żaden nie grał w kwalifikacjach do Crucible. Żaden nie stanął naprzeciwko Marka Williamsa w pierwszej rundzie mistrzostw świata. Kowalski zrobił to wszystko przed ukończeniem 23. roku życia, wychodząc z kraju bez tradycji snookerowej i bez żadnego poprzednika, na którego mógłby się wzorować.

Jego rywal krajowy Mateusz Baranowski, pokonany przez Kowalskiego w finałach mistrzostw Polski, pozostaje poza zawodowym cyklem. To pokazuje przepaść między poziomem polskiej czołówki a tym, co Kowalski wypracował w ciągu kilku lat.

Najczęściej zadawane pytania

Czy Kowalski to jedyny Polak na World Snooker Tour?

Tak, według dostępnych informacji był pierwszym i jak dotąd jedynym polskim zawodnikiem z kartą na głównym zawodowym cyklu World Snooker Tour. Żaden Polak nie miał tej karty przed nim.

Czym jest Q School i jak trudno przez nią przejść?

Q School to otwarty cykl kwalifikacyjny organizowany raz w roku przez World Snooker. Składa się z kilku osobnych turniejów, dostępnych dla każdego po opłaceniu wpisowego. Kart zawodowych do rozdania jest bardzo niewiele, zdecydowana większość uczestników odpada. Kowalski zdobył kartę w maju 2024 roku, wygrywając decydującą rundę drugiego turnieju cyklu z Simonem Blackwellem.

Dlaczego Crucible jest tak ważne?

Crucible Theatre w Sheffield to miejsce, w którym mistrzostwa świata w snookerze rozgrywane są od dekad. Do głównej drabinki trafia określona liczba zawodników, część przez ranking, część przez wielorundowe kwalifikacje. Awans do Crucible to dla snookerzysty odpowiednik gry w Wielkim Szlemie w tenisie.

Jak wypadł Kowalski w Crucible?

W pierwszej rundzie trafił na Marka Williamsa i przegrał 4–10. Williams to były mistrz świata i jeden z najdoświadczeniejszych zawodników w historii dyscypliny.

Ile razy Kowalski był mistrzem Polski?

Trzykrotnie: w 2021, 2023 i 2024 roku. W finałach w 2023 i 2024 roku pokonał Mateusza Baranowskiego.

Kto to Liam Davies i dlaczego pojawia się w karierze Kowalskiego trzy razy?

Liam Davies to jeden z czołowych europejskich juniorów tamtego okresu. Pokonał Kowalskiego w 2022 roku w dwóch kategoriach wiekowych na mistrzostwach świata IBSF (do lat 18 i do lat 21), a w 2024 roku wygrał z Polakiem w finale mistrzostw Europy do lat 21 EBSA. To nie zbieg okoliczności, przez kilka lat obaj byli czołowymi zawodnikami młodzieżowej sceny europejskiej.

Fot. Hubert Śmietanka / Wikimedia Commons (CC BY 2.5)